İÇ  ANADOLU  BÖLGESİ

 

KONUMU, SINIRLARI  VE  KOMŞULARI:

Doğu  Anadolu’dan  sonra  2.  büyük  bölgemizdir. Anadolu  Yarımadasının  ortasında  yer  alır. G.Doğu  Anadolu  Bölgesi  hariç  her  bölgeyle  komşudur. Alanı  163.057  Km2 dir. Ülkemizin  % 20’sini  kaplar.

Nüfusu  2000  sayımına  göre  11.6  milyondur. Nüfus  yoğunluğu  Km2’ye  71  kişidir. Bu  Türkiye  ortalamasının  altındadır. (Türkiye  ortalaması  Km2’ye 71  kişi) 

BÖLÜMLERİ:

1.Konya  Bölümü

2.Yukarı  Sakarya  Bölümü

3.Orta  Kızılırmak  Bölümü

4.Yukarı  Kızılırmak  Bölümü

 YERYÜZÜ  ŞEKİLLERİ:

Dağları: Yer şekilleri  sadedir. Engebeli  arazi  fazla  olmadığı  için  arazi  ulaşıma  uygundur. Ortalama  Yükselti  800-1000  metredir. Bölgenin  en  yüksek yeri  doğu  bölümüdür. Kıvrım  dağları da  bu  bölümde  yer  alır. Akdağlar, Hınzır  Dağları,  Tecer  Dağları, Yıldız  Dağları  bu  kıvrım  dağlarıdır.  Bölgenin  güneyinde  volkanik  dağlar  vardır.Bunlar Erciyes  Dağı (3917 m en  yüksek  yeri), Melendiz, Hasandağı, Karacadağ, Karadağ’dır.

Platoları: Haymana, Cihanbeyli, Obruk, Bozok (Kızılırmak), Yazılıkaya, (Bayat), Uzunyayla  platoları  vardır.

Ovaları: Konya Ovası (Türkiye’nin  en  büyük  ovası), Ereğli, Aksaray, Sakarya, Eskişehir, Ankara, Kayseri  ve  Develi  Ovaları

Akarsuları: Kızılırmak, Sakarya, Porsuk  Çayı, Delice  Irmağı.

Gölleri: Bölgenin  güneyinde  kapalı  havzalar  vardır. Tuz  Gölü (2.Büyük  Gölümüz), Akşehir, Eber, Ilgın (Çavuşçu), Tuzla, Seyfe, Mogan, Sultan  Sazlığı  vardır. Sakarya  Nehri  üzerinde  Sarıyar  ve  Gökçekaya; Kızılırmak  Nehri  üzerinde de Hirfanlı  ve  Kesikköprü  baraj  gölleri  vardır.

 İKLİM  VE  BİTKİ  ÖRTÜSÜ:

Bölge  dağlarla  çevrili  olduğu  için  yazları  sıcak  ve  kurak, kışları  soğuk  ve  kar  yağışlıdır. Don  olayları  çok  görülür. En  az  yağış  alan  bölgedir.  Ortalama  yağış  400 mm’dir. Bunun  en  önemli  sebebi  bölgenin  dağlarla  çevrili  olmasıdır. Doğal  bitki  örtüsü  bozkırdır. Bölgede  özellikle  doğudaki  dağlık  alanlarda  ormanlara da  rastlanır. Orman  bakımından  % 9  ile  5.  sıradadır. Akarsu  boylarında  kavakçılıkta  yapılır.

TARIMI  NE  HAYVANCILIK:

Bölgenin  ekonomisi  tarıma  dayanır. Ekili-dikili  alanlar  bakımından  Marmara  Bölgesinden  sonra  2.  sırada  yer  alır (% 27). Çalışan  nüfusun  büyük  bölümü  tarımda  çalışır. Fakat  tarımın  en  önemli  sorunu  sulama  ihtiyacıdır. Bölgede  en  çok  üretilen  ürün  buğdaydır. Diğer  ürünler  şekerpancarı ( şeker  fabrikaları  bölgede  fazladır.), Üzüm, Mercimek, Yulaf, Çavdar, Ayçiçeği, Haşhaş, çeşitli  meyveler  ve  sebzelerdir.

Bölgede  küçükbaş  hayvancılık  yaygın  olarak  yapılır. Ankara  çevresinde  tiftik  keçisi, Sivas  ve  Konya  çevresinde  koyun  çok  yetiştirilir.

YER ALTI  ZENGİNLİKLERİ:

Krom: Eskişehir-Mihalıççık, Kayseri  ve  Sivas.  Kayatuzu: Kırşehir, Çankırı, Nevşehir, Yozgat.  Linyit: Sivas-Kangal. (Burada  bir de  termik  santralde  bulunmaktadır.)Demir: Kayseri-Develi, Sivas-Kangal, Ankara-Haymana.  Toryum: Eskişehir-Sivrihisar.  Çinko: Konya-Bozkır, Niğde-Bor  (Türkiye’de  2.  sırada).  Lületaşı: Eskişehir (Türkiye’de  ve  Dünya’da  1.).  Volfram: Kırıkkale-Keskin, Niğde (Türkiye’de  2. sırada).   

ENDÜSTRİSİ:

Sanayi  Yukarı Sakarya  Bölümünde  gelişmiştir.

Eskişehir: Lokomotif, besin, motor, çimento, inşaat, malzemeleri, şeker, et deri  sanayisi  vardır.

Ankara: Dokuma, besin, tarım araçları, çimento, alkollü  içki, mobilya, selüloz, kağıt, karton, deri  ve  et  sanayisi  vardır.

Konya: Tarım  araçları, besin, motor, çimento, süt  ürünleri, inşaat malzemeleri, selüloz, kağıt  ve  şeker  s.

Kayseri: Halıcılık, meyve  suyu, pamuklu  dokuma, pastırma  ve  sucuk  sanayisi.

Kırıkkale: Silah  sanayi, Orta  Anadolu  Rafinerisi.

Sivas: Besin, Yem, Çimento, demir-çelik, et  entegre, demiryolları  bakım  ve  onarım  tesisleri  vardır. 

NÜFUSU  VE  YERLEŞMESİ:

Nüfusu  2000  sayımına  göre  11.6  milyondur. Nüfus  yoğunluğu  Km2’ye  71  kişidir. Bu  Türkiye  ortalamasının  altındadır. (Türkiye  ortalaması  Km2’ye 83  kişi). Nüfus  artış  hızı  %o 16’dır (Türkiye  ortalaması %o 18.34).

Nüfusun  % 69’u  kentte  yaşar (Türkiye  ortalaması  % 65). Yukarı  Sakarya  Bölümü  en  yoğun  nüfuslu  alandır. Nüfus  genellikle  bölgenin  çevresindeki  dağ  eteklerindeki  ovalara  yoğunlaşmıştır. Ülkemizin  başkenti  ve  2.büyük  kenti  Ankara  bölgede  yer  almaktadır.

 TÜRKİYE  EKONOMİSİNE  KATKISI:

Ekonomisinde  tarım  hakim  faaliyettir. Bölge  yurdumuzun  tahıl  ambarıdır. Yurdumuzda  Buğday (%35), Arpa (%45), Şekerpancarı (%40), Baklagiller (%30), Meyvecilik (%20) oranında  yapılır. Bölgede  Ankara, Eskişehir, Konya, Kayseri, Kırıkkale  ve  Sivas  gibi  sanayi  kentleri  vardır. Türkiye  Endüstri  üretiminin  % 15’i  bu  bölgemizden  sağlanmaktadır. Bölgenin  turizm  gelirleri de  fazladır.

 TARİHİ  ÖNEMİ:

Sivas  Kongresi  Sivas  kentinde  yapılmıştır. Ankara’da da  ilk  TBMM  açılmıştır. Bu  tarihten  sonra  Milli  Mücadelenin  merkezi  olmuştur. 

BÖLGENİN  GENEL  ÖZELLİKLERİ:

Ø       En  fazla  nadasa  bırakılan  bölgedir.

Ø       En  büyük  kapalı  havzamız  buradadır (Tuz  Gölü)

Ø       En  tuzlu  gölümüz  %o  ile  Tuz  Gölüdür.

Ø       Lületaşının  tek  çıkarıldığı  yer  Eskişehir’dir.

Ø       Karstik  şekillere  en  çok  rastlanan  2.bölgemizdir. (Sivas, Çankırı)

Ø       İklimden  dolayı  kerpiç  en  çok  kullanılan  yapı  malzemesidir.

Ø       Ulaşımı  yeryüzü  şekilleri  sayesinde  çok  uygundur.

Ø       En  az  yağış  alan  bölgemizdir

Ø       Ortalama  yükseltisi  1000 metredir. En  yüksek  yeri  Erciyes  Dağıdır.

Ø       Küçükbaş  hayvan  sayısı  en  fazla  olan  bölgedir.

Ø       Nüfus  bakımından  2.  olmasına  rağmen  alanı  büyük  olduğu  için  yoğunluk  azdır.

Ø       Tek  uçak  fabrikamız  Eskişehir’dedir.

Ø       Ekonomisi  tarım  ve  hayvancılığa  dayanır.

Ø       İklimi  sert  ve  karasaldır.

Ø       Kentleşme  oranı  düşük, kırsal  yerleşme  topludur.

Ø       Yaz  kuraklığının  erken  başlaması  sebze  üretimini  olumsuz  yönde  etkiler.

Ø       Bölgede  endüstri  bitkilerinden  şekerpancarı, tahıllardan  buğday  çok  yetiştirilir.

Ø       En  uzun  akarsuyumuz  Kızılırmak  nehrinin  büyük  kısmı  bölgededir.

DOĞU ANADOLU  BÖLGESİ 

 

KONUMU, SINIRLARI  VE  KOMŞULARI:

Ülkemizin doğusunda yer alan bölge kabaca  üçgene  benzer. Marmara  ve  Ege  Bölgeleri  hariç  her  bölge  ile  komşudur. Suriye  hariç  bütün doğu  komşularımızla sınırı  vardır.

Alanı  165.436  Km2’dir. Bu  gerçek  alanı  ile  ülkemizin  %21’ini  kaplar  ve  en  büyük  bölgemizdir.

Nüfusu  2000  sayımına  göre  6.1  milyondur. Nüfus  yoğunluğu  Km2’ye  37  kişidir. Bu  Türkiye  ortalamasının  çok altındadır. (Türkiye  ortalaması  Km2’ye 83  kişi) 

BÖLÜMLERİ:

1.Yukarı  Fırat  Bölümü

2.Yukarı  Murat  Van  Bölümü

3.Erzurum-Kars  Bölümü

4.Hakkari  Bölümü 

YERYÜZÜ  ŞEKİLLERİ:

Dağları: En  yüksek  bölgemizdir. Ortalama  yükseltisi  2000-2200  metredir. Bölgede  dağlar  üç  sıra  halinde  uzanır.

Kuzeyde: Çimen, Kop, Esence, Karasu, Allahuekber Dağları

Ortada: Mercan (Munzur), Karasu-Aras  Dağları

Güneyde: Güneydoğu  Toroslar  ve  Buzul  (Cilo) Dağları  bulunmaktadır.

Van  Gölünün  kuzeyinde  volkanik  dağlar  vardır. Bunlar  Ağrı, Tendürek, Aladağ, Süphan, Nemrut  Dağlarıdır.

Düzlükleri: Kıvrım  dağları  arasında  çöküntü  ovaları  vardır. Bu  ovalar: Elbistan, Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş, Van, Başkale, Hakkari, Yüksekova  güneydekilerdir. Kuzeyde  ise  Erzincan, Tercan, Aşkale, Erzurum, Pasinler, Horasan, Kağızman  ve  Iğdır  vardır. Tunceli  ve  Erzurum-Kars  Platoları da  diğer düzlüklerdir.

Akarsuları: Karasu  ve  Murat  birleşerek  Fırat  Nehrini  oluşturur. Bu  nehir  Dicle  Nehri ve onunla  birleşen  Büyük  Zap  Kolu  ile  yabancı  topraklara  giderek  Basra  Körfezinden  denize  dökülmektedir. Aras  ve  Kura  nehirleri de  yine  başka  topraklara  giderek  Hazar  Denizine  dökülmektedir. Bu  akarsuların  yüzey  şekilleri  ve  engebe  nedeniyle  hidroelektrik  enerji  üretme  güçleri  fazladır.

Gölleri: Van  Gölü  ülkemizin  en  büyük  gölüdür  ve  suyu  sodalıdır. Bölgenin  diğer  gölleri  şunlardır: Erçek, Nazik, Çıldır, Hazar ( Tektonik  Göllerdir), Balık, Haçlı, Nemrut (Krater  Gölleri), ve  Akgöl.

Ayrıca  bölgede  Keban  ve  Karakaya  Baraj  Gölleri de  bulunmaktadır.

Değerlendirme: Bölgeye  Yurdumuzun  çatısı  diyebiliriz. Bölgeyi  kaplayan  yüksek  dağlar  bölgenin  her  özelliğini  yakından  etkilemektedir. Dağlar doğudan batıya uzandığı için kuzey-güney doğrultusunda ulaşım zordur. Tarım alanları azdır   iklimi  çok  serttir. Tarım  ürünleri  çeşitli  değildir. Sanayi  ve  ticareti de  gelişmemiştir.

 İKLİM  VE  BİTKİ  ÖRTÜSÜ:

Bölgenin  iklimine  yükselti  ve  karasallık  hakimdir. Sert  karasal  iklim  yaşanır. Kışları  uzun, soğuk  ve  kar  yağışlıdır. Don  olayı  çok  görülür. Yazları  sıcak, kurak  ve  kısadır. En  fazla  yağış  ilkbaharda  görülür. Erzurum-Kars  Bölümünde  ise  yazın  görülür.Günlük  ve  yıllık  sıcaklık  farkları  fazladır. Yıllık  yağış  miktarı  500-600  mm dir. Buharlaşma  az  olduğu  için  bu  yeterlidir. Yıllık  sıcaklık  5-6  derecedir  ve  en  soğuk  bölgedir. Bölgeye  kuzey  rüzgarları  (Poyraz) hakimdir. Bölgenin  doğal  bitki  örtüsü  bozkır (Step)’tir. Dağ  yamaçlarında  bozulmuş  orman  ve  dağların  yükseklerinde  dağ  çayırlarına  rastlanır. 

TARIM  VE  HAYVANCILIK:

 Yükselti  ve  engebeli  yer  şekilleri  nedeniyle  tarım  alanları  azdır. Tarım  en  çok  güneydeki  çöküntü  ovalarında  yapılır. Bölgede  en  çok  arpa  ve  buğday  yetiştirilir. Bitlis, Malatya, Elazığ’da  Şekerpancarı; Iğdır’da  Pamuk; Malatya’da  Kayısı (1.); yetiştirilir. Patates  ve  lahana  diğer  ürünlerdir. Sıcaklık  çok  düşük  olduğu  için  sebze  üretimine  en  az  elverişli  bölgemizdir.

Kars  ve  Bitlis’te  arıcılık  yapılır. Türkiye  bal  üretiminin  % 20’si  buradan  sağlanır.

Bölgede  tarım  alanları  az  otlak  ve  meralar  fazla  olduğu  için  hayvancılık  en  önemli  faaliyettir. Yüksek  yerlerde  büyükbaş, çöküntü  ovalarda  küçükbaş  hayvancılık  yaygındır. Bölge  halkının  % 80’i  tarım  ve  hayvancılıkla  uğraşır. 

YER ALTI  ZENGİNLİKLERİ:

Demir: Sivas-Divriği, Malatya-Hekimhan  ve  Hasançelebi  (1.) ; Krom: Diyarbakır-Ergani, Elazığ-Guleman-Alacakaya (1.);  Bakır: Elazığ-Maden; Malatya-Pötürge (2.); Kalay: Elazığ  ve  çevresinde; Kurşun-Çinko: Elazığ-Keban, Malatya-Darende; Oltu  Taşı: Erzurum-Oltu (1.); Linyit: K.Maraş-Afşin-Elbistan; Erzurum-Aşkale;  Barit: Muş, K.Maraş-Elbistan; Amyant (Asbest): Erzincan-İliç; Kayatuzu: Kars-Kağızman, Erzurum,Ağrı,Iğdır;

 ENDÜSTRİSİ:

Fazla  gelişmemiştir. Olanlarda  tarıma  dayanır. Bir  çok  ilde  et  kombinaları  vardır. Et  üretimimizin  % 25’i  bu  bölgeden  sağlanır.Malatya  ve  Bitlis’te  sigara, Elazığ’da  gübre,  Erzurum  ve  Malatya’da  deri  sanayisi  bulunmaktadır. Bir  çok  ilde  şeker  ve  çimento  fabrikası da  bulunmaktadır. Malatya  ve  Erzincan’da  dokuma  ve  iplik  fabrikası vardır. Keban’da  simli  kurşun  işletmeleri, Divriği’nde  Demir-Çelik  Fabrikası, Elazığ’da  Ferro-Krom  Fabrikası  vardır.

Kahramanmaraş’ta  Afşin, Elbistan ve  Sivas  Kangal’da  termik  santral  bulunmaktadır. 

NÜFUS  VE  YERLEŞME:

Nüfusu  2000  sayımına  göre  6.1  milyondur. Nüfus  yoğunluğu  Km2’ye  37  kişidir. Bu  Türkiye  ortalamasının  çok altındadır. (Türkiye  ortalaması  Km2’ye 83  kişi)  Yoğunluk  bakımında  en  az  bölgedir.

Yani  nüfusu  en  seyrek  bölgemizdir. Nüfus  çöküntü  ovalarında  toplanmıştır. Toplu  yerleşme  görülür.Nüfusun  % 48’i kırsal  kesimde  yaşar  ve  tarım  ve  hayvancılıkla  uğraşır. Nüfus  artış  hızı  %o 14  ile  Karadeniz’den  sonra  en  az  bölgedir (Türkiye  ortalaması  %o 18.34). Sanayisi  çok  az  olduğu  için  Karadeniz  Bölgesinden  sonra  en  çok  göç  veren  bölgemizdir. Malatya, Erzurum  ve  Elazığ  en  kalabalık  illeridir.

 TÜRKİYE  EKONOMİSİNE  KATKISI:

Bölgenin  sanayisi  ve  tarımı  geridir. Ekonomimize  katkısı  daha  çok  hayvancılık  alanındadır. Hayvan  ürünlerinin  ekonomimize  katkısı  % 25’tir.

TARİHİ  ÖNEMİ:

Erzurum  Kongresi  bu  bölgede  yapılmıştır. 

BÖLGENİN  GENEL  ÖZELLİKLERİ:

Ø       En  büyük  bölgemizdir. Ülkemizin  % 21’ini  kaplar.

Ø       Nüfus  yönünden  6., yoğunluk  yönünden  7.  sıradadır.

Ø       Orman  bakımından  % 7  ile  6.  sıradadır.

Ø       Ekili-Dikili  arazi  bakımından  % 10  ile  sonuncudur.

Ø       En  fazla  enleme  sahip  bölgedir.

Ø       Sanayisi  en  geri  bölgedir.

Ø       Ekonomisi  ve  ülke  ekonomisine  katkısı  hayvancılık  alanındadır.

Ø       Kayısı  üretiminde  Malatya  1. sıradadır.

Ø       En  zengin  yer altı  kaynakları Yukarı  Fırat  Bölümünde  yer  almaktadır.

Ø       ‘2000-2200 metre  ile  en  yüksek  bölgedir.

Ø       Göl  yönünden  zengindir  hatta  en  büyük  göle  sahiptir (Van  Gölü)

Ø       En  çok  göç  veren  2.  bölgedir.

Ø       Tarım  ürünlerinin  en  geç  olgunlaştığı  bölgedir.

Ø       En  soğuk  ve  kışları  en  uzun  bölgedir.

Ø       Hidroelektrik  üretiminde  1.  tüketiminde  7.  sıradadır.

Ø       Günlük  ve  yıllık  sıcaklık  farkının  en  fazla  olduğu  bölgedir.

Ø       Turizm  gelirleri  en  az  ve  ulaşımı  en  kötü  bölgedir.

GÜNEY  DOĞU  ANADOLU  BÖLGESİ

 

KONUMU, SINIRLARI  VE  KOMŞULARI:

Ülkemizin  güney  doğusunda  yer  alan  bölge  nüfus  ve  yüzölçümü  en  küçük  bölgemizdir. Akdeniz, Doğu  Anadolu  Bölgeleriyle, Suriye  ve  Irak  Devletleriyle  komşudur.

Gerçek  Yüzölçümü  59.176  km2’dir. Alan  bakımından  ülkemizin  % 7,5’ini  kaplar  en  küçük  bölgemizdir.

Nüfusu  2000  sayımına  göre  6.6  milyondur. Nüfus  yoğunluğu  Km2’ye  112  kişidir. Bu  Türkiye  ortalamasının  üstündedir (Türkiye  ortalaması  Km2’ye 83  kişi) 

BÖLÜMLERİ:

1.Dicle  Bölümü  2.Orta  Fırat  Bölümü 

YERYÜZÜ  ŞEKİLLERİ:

Dağları  ve  Düzlükleri: Bölgenin  yüzey  şekilleri  sadedir. Genellikle  platolarla  ve  ovalarla  kaplıdır. Yer  şekilleri  tarıma  elverişlidir. Batıdan  doğuya  gidildikçe  yükseklik  artar. İki  bölümün  ortasında  Karacadağ  Sönmüş  Volkan dağı  bulunur. Bu  bölgenin  tek  ve  en  yüksek  dağıdır. Dicle  Bölümünde  Gaziantep  ve  Şanlıurfa  Platoları  vardır. Orta  Fırat  Bölümünde  Diyarbakır  Havzası  ve  Mardin  Eşliği (Yüksek  bir  düzlüktür.) vardır.

Akarsuları  Ve  Gölleri: Fırat  ve  kolları  Göksu  ve  Nizip, Dicle  ve  kolları  Botan, Garzan  ve  Batman  kolları  başlıca  akarsularıdır.

Bölgede  doğal  göl  yoktur. Akarsularının  hidroelektrik  gücü  fazladır. Bu  nedenle  bir  çok  baraj  gölü  vardır. Fırat  Nehri’nin  üzerinde  Atatürk, Karakaya, Hancağız  Baraj  Gölleri, Dicle  nehri  üzerinde  Kıralkızı, Ilısu, Cizre  Baraj  Gölleri.  

İLİM  VE  BİTKİ  ÖRTÜSÜ:

Bölgenin  batısında  Akdeniz  ikliminin  etkileri  hissedilir. Yazları  sıcak  ve   kurak  geçer. Fakat  kışları  Akdeniz  Bölgesine  göre  daha  serindir. Bu  bölümde  don  ve  karada  rastlanır. Yağışların  çoğu  kışın  düşer. Yıllık  yağış  500-600  mm’dir. Yağışın  az  olmamasına  rağmen  sıcaklık  ve  güneyden  esen  çöl  rüzgarları  yüzünden  buharlaşma  meydana  gelir  ve  bu da  kuraklığa  sebep  olur. Ülkemizin  en  yüksek  sıcaklıkları  bu  bölgede  ölçülür. Tarımda  sulama  ihtiyacı  çok  olur. Bölgenin  doğusuna  gidildikçe  deniz  etkilerinden  uzaklaşılır  ve  yükseklik  artar, sıcaklıklar  düşer. Kar  ve  don  olayları  daha  çok  görülmeye  başlar.

Bölgenin  alçak  kesimlerinde  ve  batısında  bozkır  görülür. Dağ  yamaçları, yüksek  yerler  ve  akarsu  kenarlarında  orman  ve  çalılık  ağaçlara da  rastlanır. 

TARIM  VE  HAYVANCILIK:

Bölgenin  ekonomisi  tarıma  dayanır. Ülke  ekonomisine  katkısı  da  bu  alandadır. Tarıma  elverişli  tarım  alanları  ve  düzlüklere  sahip  olmasına  rağmen  yaz  kuraklığı  ve  sulama  ihtiyacı  nedeniyle  tarım  zorlaşır. GAP  Projesinin  yapılması  ile  birlikte  artan  sulama  imkanları  bölgenin  tarımını  artırmaya  başlamıştır.

Bölgenin  tarıma  karasal  iklim  ürünlerine  daha  çok  elverişlidir. En  çok  yetiştirilen  ürünler  şunlardır.

Mercimek: Türkiye  üretiminde  ilk  sırada  yer  alır.

Buğday, Keten, Pamuk, Çeltik (Pirinç), Nohut  ve  Susam  yetiştirilen  bazı  ürünlerdir.

Gaziantep  Platosunda  Antepfıstığı, Zeytin  ve  Üzüm  yaygıdır.

Siirt’te  Antepfıstığı  üretimi  başlamıştır.

Akarsu  kenarlarındaki  sulanabilen  ovalarda  sebze  ve  meyvede (Başta  Karpuz  olmak  üzere)  yetiştirilmektedir.

Bölgede  platolar  ve  bozkırlar  çok  görüldüğü  için  küçükbaş  Hayvancılık (Koyun, Keçi) çok  yapılır. Keçi  daha  çok  yüksek  alanlarda  yaygındır. Bu  sayede  bölgede  hayvansal  ürünler  ticareti de  yapılmaktadır.  

YER ALTI  KAYNAKLARI:

Fosfat: Mardin-Mazıdağı, Doğalgaz: Mardin-Çamurlu

Petrol: Batman- Beşiri  ve  Batman, Siirt-Kurtalan-Baykan  ve  Barzan, Adıyaman-Kahta  ve  Diyarbakır.

Linyit: Adıyaman-Gölbaşı, Manganez: Kilis 

NÜFUS  VE  YERLEŞME:

Nüfusu  2000  sayımına  göre  6.6  milyondur. Nüfus  yoğunluğu  Km2’ye  112  kişidir. Bu  Türkiye  ortalamasının  üstündedir (Türkiye  ortalaması  Km2’ye 83  kişi). Yoğunluk  bakımında  en  yoğun  2. bölgedir. Nüfus  artış  hızı  %o 25’tir (Türkiye  %o 18.34). Bölgede  kentsel  nüfus  % 62’dir (Türkiye  ortalaması %65). Bölgede  toplu  yerleşme  ve  kerpiç  evler  yaygındır. Nüfus  batı  kesiminde, dağ  etekleri  ve  akarsu  boylarında  yoğunlaşmıştır.

 TURİZM:

Adıyaman-Nemrut  Dağı, Şanlıurfa- Balıklı  Göl  ve  Tarihi  Eserler.

 TÜRK  EKONOMİSİNE  KATKISI:

Türkiye  Petrolünün  1/7’si  bu  bölgeden  sağlanır. Geri  kalanı  dış  ülkelerden  ithal  edilir. Batman’da  Petrol  Rafinerisi  vardır. GAP  Projesinin  bitirilmesi  ile  tarımdaki  su  ihtiyacı  karşılanacak  ve  bölge  ekonomisi  daha  zenginleşecektir. Bunun  ülke  ekonomisine  büyük  katkısı  olacaktır.

 BÖLGENİN  GENEL  ÖZELLİKLERİ:

Ø       Alan  bakımından  en  küçük  bölgedir.

Ø       Nüfus  bakımından  sonuncu  olmasına  rağmen  alanı  küçük  olduğu  için  yoğunluk  fazladır.

Ø       Orman  bakımından  % 1  ile  son  sırada  yer  alır.

Ø       Ekili-Dikili  alan  bakımından  % 20  ile  4. Sıradadır.

Ø       Ekonomisi  tarıma  dayanır. Hayvancılık  2.  Sırada  yer  alır.

Ø       Antepfıstığı, mercimek  ve  karpuz  üretiminde  ilk  sırada  yer  alır.

Ø       Fosfat  ve  Petrol  üretiminde  ilk  sıradadır.

Ø       Buharlaşma  ve  yaz  kuraklığının  en  fazla  olduğu  bölgedir.

Ø       Hiç  doğal  gölü  yoktur.

Ø       En  yüksek  yeri  Karacadağ  Sönmüş  Yanardağıdır.

Ø       GAP  Projesi  bölgede  halen  sürmektedir.

Ø       Türkiye’nin  en  büyük  ve  önemli  baraj  gölleri  bölgede  yer  alır.